Overige monumentale bouwwerken

Maarssen heeft ook een groot aantal monumenten van na 1900 beschermd door het rijk of de gemeente of (nog) niet beschermd. Voor een selectie uit deze monumenten kijk hieronder.

De beschrijving van deze selectie van monumenten na 1900 is gebaseerd op: “Monumenten-Inventarisatie Provincie Utrecht ”, Deel Maarssen, Geschiedenis en Architectuur, Uitgeverij Kerckebosch, Zeist /SPOU, Utrecht 2007.

Landhuis ‘De Vrijheid’
Dwarsdijk 3 in Tienhoven, is een gemeentelijk monument. Het is in 1951 ontworpen door Jan Rietveld, zoon van de beroemde architect Gerrit Rietveld. Het pand is van baksteen, wit geschilderd, twee verdiepingen hoog, in de stijl van het ‘nieuwe bouwen’. In 1990-1992 heeft de architect Mels Crouwel een uitbreiding in glas en staal ontworpen. Deze nieuwbouw is iets teruggezet ten opzichte van het bestaande gebouw.
Villa ‘Honk’
Emmaweg 1 te Maarssen is gebouwd in Jugendstil in 1904/05 in opdracht van de huisarts A.M. Hartog. Het is opgetrokken uit baksteen dat grotendeels wit is gepleisterd. De gevels worden gesierd door groen verglaasde bakstenen lijsten en strekken. De ramen aan de voorzijde en de Kerkweg laten prachtige Jugendstilbloemmotieven zien. In dit pand bevond zich een door Gerrit Rietveld in 1922 ontworpen spreekkamer, die algemeen gezien werd als een belangrijk ontwerp binnen zijn oeuvre, maar die helaas verloren is gegaan.
Groepsschuilplaats, Machinekade/Veenkade in Maarssen
Deze groepsschuilplaats, gebouwd in 1939/40, is een onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en bedoeld om een kleine eenheid militairen (ongeveer 12 man) bescherming te bieden tijdens vijandelijke beschietingen. De elders gelegen gevechtsposities van de militairen lagen in open opstellingen, de groepsschuilplaats was dus een wijkplaats, geen mini-fort waar men de vijand in opwachtte. Wij zien op de foto dat de aanaarding van de schuilplaats is verdwenen, waardoor de heipalen zichtbaar zijn. Deze waren nodig vanwege de slappe bodem; zij steken boven de bodem uit om onderlopen te voorkomen bij inundatie.

 

 

 

Gemaal, Machinekade (M) 19 te Maarssen
Ter verbetering van de polderbemaling werd het bestaande gemaal in 1930 vervangen door dit nieuwe gemaal naar een ontwerp van Ammerdorffer, voormalig bouwkundig hoofdopzichter van de Gemeente waterleidingen te Amsterdam. Het is een bakstenen complex van één bouwlaag met een zadeldak boven de middelste beuk en platte daken boven de zijbeuken. De deuren en vensters zijn van staal. Het gemaal is in 1971 vervangen door een automatisch gemaal, maar de twee originele door dieselmotoren aangedreven pompen in het interieur zijn nog steeds operationeel.

 

 

 

Kantoor annex Laboratorium ACF
Kantoor annex Laboratorium ACF, Straatweg 2A. Dit complex is in 1936 ontworpen door architect W. Wijmstra in kubistische stijl met details in expressionistische stijl. Opdrachtgever was ACF, een chemisch concern dat o.a. kinine produceerde. In 1955 is het gebouw aan de linkerzijde in dezelfde stijl uitgebreid, waardoor de L-vormige plattegrond veranderde in een U-vormige plattegrond. Het pand telt twee bouwlagen onder een plat dak met forse overstek. Het laboratorium was gevestigd op de verdieping.

 

 

 

Kasteel Bolenstein Maarssen

Bouw

Het huis Bolenstein heeft zijn naam te danken aan de eerste bewoner, namelijk Dirck van Bole van Eemst. Hij was schepen te Utrecht en gaf omstreeks 1340 opdracht tot het bouwen van een rechthoekige woontoren. Het huis voornamelijk als verdedigingswerk bedoeld. De grond waarop de woontoren is gebouwd, had de familie van Bole in leen van de bisschop van Utrecht. Zij waren een aanzienlijke familie uit de stad Utrecht. Na de eerste bouw is het geheel in de loop van de eeuwen diverse keren verbouwd.

Ontwikkeling

De Staten in Utrecht erkennen in 1538 Bolenstein als Ridderhofstad, op dat moment in bezit van de familie Van Nijenrode (zij bezaten ook het kasteel Nijenrode te Breukelen). Om dit predicaat te krijgen moest het huis omgeven zijn van een gracht met ophaalbrug en de eigenaar moest een adellijke titel dragen. Het leverde de eigenaar onder andere belastingvoordelen op. Vanaf het begin van de 17e eeuw is begonnen het kasteel meer het karakter te geven van een buitenplaats. Omstreeks 1625 is de toegangsbrug naar het huis verplaatst. In 1661 zijn twee bijgebouwen gebouwd met daartussen het huidige toegangshek. Het hek staat tussen ronde gemetselde pijlers met daarop schildhoudende leeuwen. Op de linker pijler prijkt het wapenschild van Dirck van Bole. Het rechter wapenschild is van voormalige eigenaar. Aan de balustrade van het balkon (de vechtzijde) is een wapen van het de familie van Bole te zien .In 1825 is het dak dat heden ten dage op het huis zit aangebracht. Aan het begin van de 19e eeuw geeft Jacob de Malapart opdracht gegeven tot een enorme verbouwing en is de tuininrichting onder handen genomen, waaraan het huidige uiterlijk is te danken. Bij de aanleg van de nieuwe Wilhelminaweg in 1903 is de theekoepel van Bolenstein verhuist naar Molendijk bij Beek en Hoof te Loenen aan de Vecht. Aan het begin van de 21e eeuw is het geheel door de huidige eigenaar gerestaureerd. Naast de restauratie van het huis is de tuin onder handen genomen en is aan de vechtzijde een het houtenhekwerk vervangen. Een fraai geheel bestaande uit laag metselwerk en gemetslede pilaren met daartussen spijlen hekwerk.

Locatie

Bolenstein ligt aan de noordzijde van Maarssen ten westzijde van de Vecht. Het adres is Bolensteinseweg 1-3.

 

© 2019 Historische Kring Maarssen

Website door Studio2